Өтеген батыр

өтегенӨтеген Өтеғұлұлы, Мүйізді Өтеген — 1699 жылы Шу өзенінің саласындағы Изенді деген жерде туған.(Қазіргі Жамбыл облысы, Көктерек ауданының шығыс жақ бетінде. ) Өтегеннің әкесі Өтеғұл Сырымбеттің үлкен баласы. Сырымбет ойрат (қалмақ) шабуылына қарсы аянбай күрескен батырлардың бірі. 1635 жылы Әз- Жәңгір аз ғана қолмен ойраттың ханы Батырдың елу мың қолына соққы берген ұрысқа қатысып, қол басқарған адам.

Халқының тәуелсіздігі мен бостандығы үшін бар өмірін жұмсап, қоныс іздеу сапарынан қайтқан соң, біраз жылдан кейін 1773 жылы 74 жасында Өтеген Іле өзенінің бойында қайтыс болған. Сүйегі сол жерге қойылған. Моласы Іледегі теміржол көпірінің оңтүстік шығысында Шолақ тауының бергі жағындағы Шеңгелді деген жерде.

Оны алғаш жырлаған Сүйінбайдың бабасы – Күсеп ақын. Тарихшы Делебаевтың дерегіне қарағанда, Тілеміс, Майқөт ақындар да батыр туралы жырлаған екен . Бұлардың бізге жеткені – Жамбылдың «Өтеген батыр » дастаны.   Оны 1943 жылдың желтоқсанында Алматы қаласында болған, Қазақстанның ақындар айтысындағы Кенен Әзірбаевтың өлеңінен көруге болады. Өтеген туралы дерек аңыздарды зерттеуге әдебиетшілер Е. Ысмайлов, Қ. Тұрғанбеаев, Н.С . Смирнова ,С. Бегалин қатысқан. Алматы облысында Өтеген есімімен аталған жерлер көп. Жамбыл облысының Қордай ауданындағы Келес ауылында батырға ескерткіш орнатылған. Іле ауданы орталығы бұрынғы «Энергетичкский» қазір Өтеген батыр атымен аталады.

 

Реклама

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s